Archive for Σεπτεμβρίου 2008

The second important line of thought relates the hippocampus to memory. Although it has precursors, this idea derived its main force from a very well-known report by Scoville and Milner[2] of the results of surgical destruction of the hippocampus (in an attempt to relieve epileptic seizures), in a patient known as H.M. The unexpected outcome was severe amnesia: H.M. was unable to consciously remember events that occurred after his surgery or for several years before it. This case occasioned such enormous interest that H.M. is now said to be the most intensively studied medical case in history. In the ensuing years, other patients with similar levels of hippocampal damage and amnesia (caused by accident or disease) have been studied as well, and literally thousands of experiments have studied the physiology of neural plasticity in the hippocampus. There is now almost universal agreement that the hippocampus plays some sort of important role in memory; however, the precise nature of this role remains widely debated[3][4].


Πριν ενάμιση χρόνο έβλεπα τα αποτελέσματα μελέτης fMRI σε ασθενείς με βλάβη στον ιππόκαμπο σε σχέση με υγιείς ανθρώπους. Για να απαντήσουν σε ένα συγκεκριμένο ερώτημα που απαιτούσε τη δημιουργία νέων αναμνήσεων, οι υγιείς άνθρωποι έψαχναν μόνο στον ιππόκαμπο. Οι ασθενείς έψαχναν παντού. Η εικόνα ενός εγκεφάλου που ανοίγει απεγνωσμένα όλα τα συρτάρια ψάχνοντας για την πληροφορία που έπρεπε-να-ήταν-εδώ είναι συγκλονιστική.

Πρόσφατα αγόρασα το εξαιρετικό The Best American Science Writing, μία συλλογή επιστημονικών άρθρων σε καλά αμερικανικά περιοδικά και εφημερίδες. Η συλλογή επικεντρώνεται στο neuro και τη φαρμακοβιομηχανία, με πολύ λιγότερα άρθρα για το περιβάλλον και την Κίνα.

Το άρθρο An Error in the Code του Richard Preston, που δημοσιεύτηκε στο New Yorker, είναι ένα από τα πιο συγκλονιστικά κείμενα που έχω διαβάσει στη ζωή μου. Ήταν ο Ζουμπουλάκης νομίζω, που για το Χορεύοντας στο Σκοτάδι είχε γράψει «είναι από αυτές τις ταινίες που βρίσκεις εξαιρετικές κι όμως η σκέψη πως θα τις ξαναδείς σου προκαλεί τρόμο» – ή κάπως έτσι. Αυτό το άρθρο είναι κάτι αντίστοιχο.
Αναφέρεται σε ένα σπάνιο σύνδρομο, το Lesch-Nyhan, το οποίο οδηγεί σε αυτοκαταστροφική συμπεριφορά που εκδηλώνεται σωματικά και λεκτικά παρά τη θέληση του ασθενούς. Το άρθρο είναι υπόδειγμα οικονομίας, περιεκτικότητας, ανθρωπιάς – και παρ’ό,τι μιλά για μία εξαιρετικά σπάνια, και δυσάρεστη ακόμα και στις περιγραφές, ασθένεια, κάνει τον αναγνώστη να συνδέεται με τον πάσχοντα και το περιβάλλον του με έναν ασυνήθιστο τρόπο. Ο ίδιος ο συγγραφέας έγινε φίλος με δύο ασθενείς και χρειάστηκε επτά χρόνια για να γράψει αυτό το άρθρο.

«Lensch-Nyhan is at the far end of a spectrum of self-injurious behavior», Jinnah went on. «We all do things that are bad for us. We’ll sit down in front of the television and eat a quart of ice cream. We all have self-injurious impulses, too. Driving a car, we can have a strange impulse to drive it the wrong way and smash it into something». Edgar Allan Poe called such promptings «the imp of the perverse.» The imp may be signals coming out of the basal ganglia. Normal people feel the promptings of the imp, but most of the time they don’t act on them. Lensch-Nyhan may suggest a way in which original thoughts and ideas seem to arise as impulses that aren’t suppressed, and how intimate the terrain is between the creative and the self-destructive.

Το The Abyss, του Oliver Sacks, μου άφησε μία περίεργη αίσθηση. Μιλά για ένα μουσικό με βλάβη στον ιππόκαμπο που του άφησε μνήμη λεπτών:

Desperate to hold on to something, to gain some purchase, Clive started to keep a journal, first on scraps of paper, then in a notebook. But his journal entries consisted, essentially, of the statements «I am awake», or «I am conscious», entered again and again every few minutes. He would write: «2:10 P.M: This time properly awake…2:14 P.M: this time finally awake…2:25: this time completely awake,» along with negations of these statements: «At 9:40 P.M: I awoke for the first time, despite my previous claims.» This in turn was crossed out, followed by «I was fully conscious at 10:35 P.M., and awake for the first time in many, many weeks.» This in turn was canceled out by the next entry.

Δύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς μία κατάσταση που επηρεάζει περισσότερο την προσωπικότητά του. Δεν μπορούσα να συγκρατήσω την απελπισία που ένιωθα για τον ίδιο και τη σύντροφό του, τα ερωτηματικά για το τι είναι τελικά αυτό που κάνει εμένα, εμένα. Τι είναι αυτό που με κάνει να νιώθω, εγώ. Κι όμως, στο κείμενο ο Sacks μού φάνηκε αντιπαθής. Πως δεν έχει την εγγύτητα στον ασθενή που έχει ο Preston (ο Clive δεν είναι δικός του ασθενής, και επομένως υποθέτω η εγγύτητα δεν πειράζει) αλλά ούτε και την καθαρή επιστημονική απόσταση. Πολλά από τα στοιχεία της συμπεριφοράς του Clive που περιγράφει έχουν σαφή νευρολογικά αίτια, τα οποία αναφέρονται μόλις στο τέλος του κειμένου (και μάλλον κρυπτικά). Όσο κι αν το κείμενο δεν έχει διδακτικό σκοπό, μου δόθηκε η αίσθηση πως στον Sacks αρέσει να εντυπωσιάζει.

Πόσο να καταλάβαιναν οι γιατροί το ’50 γιατί ο H.M. ίσως μπορούσε να βρίσκει το δρόμο για το σπίτι του απ’τη στάση, αλλά αδυνατούσε να θυμηθεί όποιον του σύστηναν; Η γνώση αυτή σίγουρα άλλαξε τις απαιτήσεις των γιατρών, τη στάση των κοντινών ανθρώπων – κάποτε ίσως οδηγήσει και στη θεραπεία. Όμως τι αλλάζει σ’έναν ασθενή άνθρωπο;

He suddenly exlaimed, «I’m conscious now…Never saw a human being before…for thirty years…It’s like death!»

[Κι εγώ; Εγώ, να. Τις κακές μέρες θα ‘θελα, όχι να μην έχει συμβεί το παρελθόν. Αλλά να μην το θυμόμουν. Φαντάζομαι να παίρνω μια άσπρη γόμα και σιγά, μεθοδικά, καθαρά, να σβήσω κάθε γραμματάκι, κάθε ουρίτσα απ’ το τετράδιό μου. Και φαντάζομαι ότι τότε καθαρίζει το γκρι σύννεφο που έχω πάνω απ’το κεφάλι μου. Τις καλές μέρες, τις καλές μέρες οι αναμνήσεις έχουν τόσο μικρότερη σημασία. Οι καλές μέρες γίνονται περισσότερες. Χτες έκανα τα πρώτα μου τρία βήματα πάνω σε σκοινί. Ε να, δεν είμαι ακόμα την Marion, αλλά εκείνη τη στιγμή πετάω. Εκείνη τη στιγμή είμαι αυτή που ήμουν πάντα – πριν γίνουν όλα αυτά.]

Read Full Post »

the road

When he woke in the woods in the dark and the cold of the night he’d reach out to touch the child sleeping beside him.

Cormac McCarthy, The Road

[Η πρώτη πρόταση.]

Read Full Post »

Κι όλες οι νότες, τα προφίλ, η library και τα timestamps και id3 tags κι οι ημερομηνίες κι οι φωτογραφίες και τα exif data και τα gps data και τα κύτταρα απ’ το δέρμα σου που έχεις αφήσει σε καρέκλες και παγκάκια και τα χορταράκια που έχεις τσαλαπατήσει ένα βράδυ σε μια ταράτσα και οι ράγες απ’ το τραμ που σ’έφερε στο σπίτι και τα λινκ που έστειλες στον εαυτό σου και τα ποστ που έγραψες και τα σπίτια απ’όπου έφυγες εσύ κι όλοι όσοι γνωρίζεις – θα σου επιτρέψουν να ανακατασκευάσεις τη ζωή σου σε μεγαλύτερη κλίμακα; A bird’s-eye-view of you?

Natural Anthem

Read Full Post »

Θυμάμαι τα πάντα απ’ αυτή την Κυριακή στο Neuchâtel. Πώς θα μπορούσα να ξεχάσω μια από τις πιο όμορφες μέρες της ζωής μου;

[ναι, το ξέρω, το έχω παρακάνει με τη μουσική. το μυαλό μου είναι γεμάτο λέξεις, που θέλω να τις αδειάσω μονομιάς σ’ ένα άσπρο φόντο, κι όμως δεν έχω χρόνο. όμορφες λέξεις. και γι’ αυτό, μουσική.]

Read Full Post »

Για σένα, για να το ελέγξεις! Ευχαριστώ εκ των προτέρων, Φ.

«Πόσα typo έχει εδώ μέσα, λάθος alignment, η παρένθεση να πάει από πάνω, θα το τυπώσω». Άνοιξα την πόρτα να πάρω το χαρτί απ’ τον εκτυπωτή, και χτυπούσε ο συναγερμός. «Περίμενε.» Πήγα και το μάζεψα. «Εντάξει. Φεύγουμε. Χτυπάει από το κύκλοτρο.» Ξαναμπήκα μέσα, πήρα την τσάντα μου, έβαλα μέσα το χαρτί (υποσχέθηκα να το διορθώσω), «να κλειδώσω;» «Όχι, απλά πάμε.» Κι έτσι ανεβήκαμε εγώ, ο Τ., η C., ο Κ., από την έξοδο κινδύνου όπως μάθαμε την προηγούμενη βδομάδα. Πόρτα, στροφή, τσιμέντο, πόρτα, σκάλες, πόρτα, γρασίδι, πόρτα σ’ αυτό τα μεταλλικό βαρέλι, σκάλες, πόρτα, διάδρομος, έξοδος.

(λες έτσι να ‘ναι το τέλος του κόσμου;)
«Θα κάνω ένα τσιγάρο και μετά θα πάω να ελέγξω κάτω.» «Εντάξει.»

  • Hydrogen leak.
  • Nitrogen?
  • Hydrogen.

«Εντάξει. Τώρα μπορούμε να κατέβουμε.»

Μια βδομάδα μετά, το να βρεις την έξοδο κινδύνου είναι εύκολο. Ακόμα κι αν εκεί που είσαι δεν ακούς το συναγερμό. Υπάρχουν μερικά πλοία που βουλιάζουν. Αλλά δε θα πνιγούμε όλοι μαζί. Εγώ δε θα πνιγώ-όχι αυτή τη φορά. Τώρα το ξέρω.

Εννιά χρόνια πριν, στις εννιά ενάτου του ενενήντα εννιά, έγραφα στο ημερολόγιό μου έχοντας για πρώτη φορά την αίσθηση πως κάτι πόνεσε πολύ, αλλά τελειώνει. Εννιά χρόνια πριν;

Read Full Post »

Ανακουφιστική αλήθεια, φοβιστική αλήθεια, λυπητερή αλήθεια, αλήθεια.

Έχουν γίνει πολλά τελευταία. Πόσο σέξυ χορεύεις, η χαμένη αλεπού στο δρόμο για το σπίτι, το τριών εβδομάδων μωρό που κρατούσα και μου προκάλεσε γνήσιο τρόμο κι απορία έτσι όπως ανέπνεε βαθιά ήρεμο στην αγκαλιά μου ενώ είχαν πιαστεί οι ώμοι μου από την ένταση.

Μόλις χτες ένιωσα να πατάω στον κόσμο μετά από μήνες. Είχε ήλιο κι έναν όμορφο ψυχρό αέρα. Και μετρώντας τα σταφύλια και το βασιλικό στη σούπα μου το απόγευμα μου’ρθε ξαφνικά να βάλω τα κλάματα – από λύπη, από χαρά, από ανακούφιση; (Μου φαίνεται πως θ’ανοίξουν και πάλι οι βρύσες σύντομα. Αλλά είναι για καλό.)

Είναι αυτή η στιγμή στο τραγούδι, ανάμεσα στο 3:00 και το 3:10, που με κάνει να θέλω να πάρω φόρα και να τα πάρω σβάρνα όλα, και που ο κόσμος είναι τυχερός που δεν έχω αυτοκίνητο.

Read Full Post »


Lago Ritom 2

water, water everywhere but not a drop to drink.

[There are very many things
I would like to say to you,
but i’ve lost my way
and I’ve lost my words.

There are very many places
I would like to go
but I can’t find the key
to open my door.]

Kings of Convenience, The Weight of my Words

Διάφανη μουσική.
Παράθυρο στ’ αριστερά μου, γρασίδι.
Παράθυρα στα τρένα.
Κάτι διάφανο. Κάτι γεμάτο. Κάτι που να έχει νόημα.

Ένα μεσημέρι που τα χέρια μου τρέμουν.

(ποια είμαι;)

Read Full Post »