Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for Μαΐου 2009

Με το που έκλεισα τα μάτια μου το μεσημέρι, σκέφτηκα «καρπουζόπιτα». Είχαμε φάει ένα μεσημέρι στη Φολέγανδρο. Δε θέλαμε να κάνουμε μπάνιο, κι είχαμε κάτσει σε μια απ’τις πλατείες της κάτω απ’τον ίσκιο. Οι τουρίστες έρχονταν, έφευγαν, κι εμείς μείναμε ώρες. Ήπιαμε καφέ, φάγαμε γλυκό, παίξαμε τάβλι, διαβάσαμε τα βιβλία μας, μιλούσαμε και γελούσαμε. Είχαμε μόλις νοικιάσει το μηχανάκι που θα κρατούσαμε τις επόμενες δέκα μέρες, που σύντομα ονομάστηκε τζιτζίκι.

Σήμερα μετά τη δουλειά (ο όρος δεν είναι ακριβής για τις τελευταίες δύο μέρες), αγόρασα δύο βιβλία για ν’αναγνωρίζω τα λουλούδια και τα δέντρα (ο Γ. επιμένει πως τα λένε «φυτολόγια»), ένα Lonely Planet για τα ελληνικά νησιά, το καινούριο μυθιστόρημα της Judith Hermann, ένα ριγέ καλοκαιρινό φόρεμα, ένα ζευγάρι πορτοκαλί κι ένα ζευγάρι καρπουζί πέδιλα. Και κεράσια, φράουλες και ροδάκινα (αύξηση, αντίο). Τώρα κάθομαι και θαυμάζω τα τρία γλαστράκια με τις μαργαρίτες, τη λεβάντα και τη μέντα. Ελπίζω να επιζήσουν.

Έξω έρχεται μπόρα, σήμερα δεν έχει βόλτα με το ποδήλατο.

Μάιε, τι όμορφος που είσαι!

Read Full Post »

Καθόμασταν και πίναμε μπύρα. Μιλούσαμε, εγώ κοιτούσα τη θέα, άκουγα το κυματάκι και σκεφτόμουν την πρώτη στιγμή της φετινής χρονιάς που θα βουτήξω τα μαλλιά μου στο φρέσκο νερό. Και σκεφτόμουν «δε με νοιάζει».

Read Full Post »

Ο Μ. μου έδειξε χτες στο μηχανουργείο φωτογραφίες από τον καιρό που δούλευε στην ESA στη Γαλλική Γουιάνα.

Ο Μ. στα είκοσι πέντε του, με γυαλιά ηλίου, σορτσάκι και μούσι, αγκαλιά με συναδέλφους κάπου στην άμμο. Ο Μ. με ολόσωμη φόρμα, να βιδώνει κάτι, και να τον επιβλέπει ένας μηχανικός. Φωτογραφίες εντόμων και του ποταμού. Ένας βιετναμέζικος οικισμός. Ο τόπος εκτόξευσης. Ο αυτοκινητόδρομος. Το μενού της Air france. Πρώτο πιάτο, medaillon de foie gras. Φωτογραφίες της εκτόξευσης. «Και πρέπει να’ταν τρομερό συναίσθημα να βλέπεις την εκτόξευση, ε;» «Α, ναι» (χτυπάει την καρδιά του), «βοήθησα κι εγώ!»

«Ήταν ωραίες εποχές.» «Σου λείπει;» «Βέβαια. Αλλά μετά από έξι χρόνια, δεν άντεχα άλλο – μου έλειπε πολύ η οικογένειά μου. Είχα τότε ήδη δύο γιους, και ήθελα γιους. Τα τελευταία Χριστούγεννα είχα αποκλειστεί, και δεν μπορούσα να γυρίσω πίσω, και τότε είπα, ‘τελείωσε’. Αλλά κι εδώ που δουλεύω, μου αρέσει. Έχει όλο νέο κόσμο. Όταν είσαι με συνομηλίκους, όλο λες ‘τι κάνεις; καλά. καλά’, ενώ οι νέοι βιάζονται, έχουν άγχος, ξυπνάς.»

«Άκου,» μου είπε φεύγοντας. «Άμα μέχρι την προθεσμία μπορώ να σε βοηθήσω σε κάτι μηχανολογικό, εγώ μπορώ να είμαι εδώ, και νύχτες και Σάββατα και Κυριακές.»

Read Full Post »

Το 1950, ένας μοναχός έβαλε φωτιά στο Kinkaku-ji.Η C. μου είπε πως ήταν γιατί δεν άντεξε την ομορφιά του. Δεν ξέρω αν ειν’αλήθεια, όμως μπορώ να το πιστέψω. Είχα συχνά στην Ιαπωνία την αίσθηση πως είναι όλα τόσο όμορφα, που δεν μπορώ να το αντέξω. Ήταν όταν έβλεπα τους κήπους, τα ρούχα και το φαγητό τους. Ο νους μου δε χωρούσε την προσήλωση στο όμορφο και το αρμονικό, την εμμονή στη λεπτομέρεια, το έξοχο γούστο.

Beautiful fresh fish dish

Kaiseki

Διαβάζω τώρα το Pillow Book .  Η αφήγηση προέρχεται από τον ενδέκατο αιώνα, κι εντυπωσιάζομαι από το πόσο η αγάπη για τις εποχές και τα λουλούδια, τα ρούχα, τα δώρα και την ποίηση είναι στοιχείο του ιαπωνικού πολιτισμού. Οι κερασιές που ανθίζουν απ’το νότο στο βορρά της χώρας και συμβολίζουν το εφήμερο της ύπαρξης (αλλά και για πολλούς νέους ανθρώπους ένα νέο ορόσημο, μου είπε η C., μια και το ακαδημαϊκό έτος ξεκινά τον Απρίλιο), κι οι άνθρωποι κάνουν πικ νικ από κάτω τους. Όταν ανθίζουν τα λουλούδια, οι κερασιές δεν έχουν φύλλα-κι έτσι τα δέντρα μοιάζουν με καταρράκτη. Τα άνθη, αλλά και τα φύλλα, διατηρούνται και γίνονται εποχιακά γλυκά, αλλά και φαγητό, στην υψηλή κουζίνα του Κυότο. Οι δαμασκηνιές το Φεβρουάριο, τα πορτοκαλιά φύλλα των σφενδαμιών το φθινόπωρο κι αργότερα τα χρυσάνθεμα. Ένας ολόκληρος κόσμος μετακινείται στη χώρα και κάθεται στους κήπους, για να τα θαυμάσει.

Fuji-san

Είναι αυτή η ομορφιά που εμπνέει την ποίηση, ή μια ποιητική φύση που την παρατηρεί; Δεν ξέρω. Σε μία μικρή έκθεση στους αυτοκρατορικούς κήπους του Τόκυο για τα πενήντα χρόνια από τους γάμους του αυτοκρατορικού ζεύγους, το φυλλάδιο ξεκινούσε έτσι: In our beautiful country, blessed with four seasons…Δεν ξέρω τι λέει μετά, το φυλλάδιο το έχασα. Όλα όμως τα κείμενα που διάβασα στα αγγλικά, σ’όλα τα μουσεία, είναι γραμμένα σε μια γλώσσα ξένη – είναι η γλώσσα κάποιου που μιλάει ντροπαλά για την αγάπη του, και κλείνει πάντοτε ευχαριστώντας αυτούς που συνέδραμαν στην έκθεση κι ελπίζοντας οι επισκέπτες να την εκτιμήσουν.

Όμως εκεί που όλη η ομορφιά κι η ποίηση συναντιούνται, είναι στα κιμονό. Ήμασταν με την μαμά της C. στο μουσείο του Itchiku Kubota, που προσπάθησε να αναπαραγάγει μία χαμένη τεχνική. Τα έργα του αποτελούνται από κιμονό τοποθετημένα πέντε-πέντε στη σειρά, που αναπαριστούν ένα τοπίο. Το Αναπάντεχο Χιόνι. Το τελευταίο φθινοπωρινό φως στον ουρανό. Αέρας. Στο βίντεο, ο ηλικιωμένος Kubota έλεγε πώς μετά τον πόλεμο, βρέθηκε για χρόνια σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στη Σιβηρία. Πίστευε πως θα πεθάνει, κι αυτό που τον απέλπιζε ήταν πως θα πεθάνει χωρίς να μπορέσει να αποτυπώσει τον ήλιο της Σιβηρίας. [Κάπου εκεί άρχισαν να τρέχουν τα δάκρυά μου χωρίς να ξέρω γιατί, και χωρίς να μπορώ να τα σταματήσω]. Ο Itchiku επέστρεψε, και κατόρθωσε να φτιάξει το πρώτο του κιμονό με τη δική του εκδοχή της χαμένης τεχνικής στα εξήντα του. Κάθε κιμονό ραβόταν και βαφόταν στο χέρι ως και πενήντα φορές, για να επιτευχθεί η εναλλαγή των χρωμάτων.

Αλλά και τα κλασικά κιμονό είναι ανυπέρβλητα. Κεντημένα με άνθη, φρούτα, πουλιά και ζώα, με χρώματα και συνδυασμούς για κάθε εποχή, μου έκοβαν κάθε φορά την ανάσα. Αγόρασα αυτό το βιβλίο από το Ιαπωνικό Εθνικό Μουσείο στο Τόκυο, το ανοίγω και τα χρώματα μου προξενούν ευτυχία (ναι, ευτυχία).

Wedding photo preparation

Νυφικό κιμονό

Η μέση Γιαπωνέζα δεν ξέρει πια να φοράει κιμονό. Όπως και για την ικεμπάνα και την ιεροτελεστία του τσαγιού, υπάρχουν ειδικά σχολεία, για να μάθεις τα υφάσματα, τους χρωματικούς συνδυασμούς της εποχής, τα δεσίματα της ζώνης. Έτσι, για τις γιορτές των τριών, επτά, είκοσι ετών, αλλά και για την αποφοίτηση από το πανεπιστήμιο και συχνά για το γάμο τους, οι Γιαπωνέζες είτε αγοράζουν κιμονό και προσλαμβάνουν κάποιον για να τους το φορέσει, είτε το νοικιάζουν από ένα κατάστημα, όπου τους φτιάχνουν και τα μαλλιά και το μακιγιάζ. Αυτό κάναμε κι εμείς στο Κυότο. Είχα ενδοιασμούς για το πώς θα φαινόταν, η C. όμως με έπεισε λέγοντάς μου πως πολλές κοπέλες από το Τόκυο νοικιάζουν κιμονό, για να περπατήσουν στο Κυότο, πως κι η ίδια πάντα ήθελε να το κάνει όταν σπούδαζε εκεί και πως θα ήταν όμορφο-κι έτσι πήγαμε.

Οι δύο υπάλληλοι του καταστήματος σε βοηθούν να διαλέξεις το κιμονό και τη ζώνη σου, και σε βοηθούν να το φορέσεις. Ξεκινάς μ’ένα βαμβακερό κεντητό «εσώρουχο». Καθώς σε αντίθεση με άλλα ρούχα, στο κιμονό το ιδανικό είναι οι γυναικείες καμπύλες του στήθους και της μέσης να εξαφανίζονται, η μέση σου τυλίγεται με βαμβακερά πετσετάκια, για να φουσκώσει. Ακολουθεί ένα δεύτερο εσώρουχο, μεταξωτό αυτή τη φορά, ο γιακάς του οποίου ξεπροβάλλει από το γιακά του κιμονό. Πετσέτες τυλίγονται για δεύτερη φορά. Επιτέλους, φοριέται το κιμονό, που δένεται με ζώνη και δύο ακόμα πετσετάκια. Ακολουθεί η όμπι, η πλατιά ζώνη του κιμονό, που δένεται ανάλογα με το υλικό της και την εποχή. Πάνω από τη ζώνη φοριέται μία λεπτή στριφτή ζωνίτσα που δένεται σε κόμπο μπροστά, και λέγεται (τόσο ταιριαστά) υδάτινο νήμα. Τα μαλλιά πιάνονται ψηλά και διακοσμούνται. Στα πόδια φοριούνται άσπρες κάλτσες με χώρισμα στο μεγάλο δάχτυλο, για να φορεθούν τα παπούτσια-ξύλινες γκέτα παραδοσιακά, ψηλές σαγιονάρες πια. Παραδόξως, δεν πειράζει να περισσεύει η φτέρνα από τα παπούτσια.

Όλο αυτό είναι βέβαια βαρύ, αλλά όχι τόσο άβολο όσο περίμενα – μετά από λίγη ώρα, ξέχασα ότι το φορούσα. Η μεγαλύτερη ανησυχία μου ήταν ότι φαινόμουν γελοία μπροστά στις τέλειες Γιαπωνέζες. Κι όμως, όταν βγήκαμε έξω, ακολούθησε παροξυσμός από μία παρέα κοριτσιών λυκείου, που φώναζαν «kawaii! kawaii!» (cute! cute!) αλλά κι ηλικιωμένοι άνθρωποι μου έλεγαν «Είσαι πολύ όμορφη». Η εξήγηση ήρθε από την C.: οι άνθρωποι δεν ήταν συνηθισμένοι να βλέπουν δυτικούς ντυμένους έτσι. Καθώς το κιμονό θεωρείται κομψό όταν η κοπέλα έχει λεπτούς ώμους, όπως συνέβη στην περίπτωσή μου, με θεωρούσαν, καθώς φαίνεται, εξωτική. Εξωτική κατά τον ίδιο τρόπο που όταν έδειξα τις φωτογραφίες εδώ, όλοι είπαν, «Μα τι όμορφη που είναι η γιαπωνέζα φίλη σου! Σαν κούκλα είναι!»

Είναι.

Read Full Post »

Σκέφτεται να έρθει η C. το καλοκαίρι στην Ελλάδα, κι έτσι χάζευα έναν οδηγό. Πάντα ψάχνω τη Σαμοθράκη. Πρώτη φορά στα δεκαεφτά μου. Ήμασταν μισοξαπλωμένες με τη Δ. στο φέρυ μποτ, όταν η Α. και η Α. άρχισαν να φωνάζουν «δελφίνια! δελφίνια!» Πάρα πολλά δελφίνια. Ήταν Σεπτέμβρης και στα Θερμά πατούσαμε τα πορτοκαλιά φύλλα, στους Κήπους το απόγευμα ενώναμε στη θάλασσα τις πατούσες μας με τον Γ., ελέγχοντας -και καλά- το νούμερό μας.

Πριν τρία χρόνια, ξανά στη Σαμοθράκη όταν με είχε επισκεφτεί ο Α. Μείναμε στο δημοτικό κάμπινγκ στα Θερμά (το «ελεύθερο»), κάτω από τα δέντρα. Δίπλα μας ήταν μια οικογένεια με τη μικρή τους κόρη, έξω από τη σκηνή τους είχαν το φουσκωτό της ζώο, πάπια ήταν; Κάτι άλλο; Δε θυμάμαι. Στους Κήπους το μεσημέρι ξεκίνησα να διαβάζω το To the Lighthouse της Virginia Woolf και με πήρε ο ύπνος. Δεν το τελείωσα ποτέ. Όταν ξύπνησα, είχε συννεφιάσει. Η ταξιτζού που μας έφερε στο λιμάνι για να πάρουμε το δελφίνι της επιστροφής, μας είπε ότι είχε χιόνια μέχρι το Μάιο.

Θα ξανάρθω.

Samothraki Kipoi beach

Read Full Post »

μεχ μεχ

Όχι ότι θα γίνει και καμιά καταστροφή, αλλά οι περιγραφές της Ιαπωνίας που’χω μες στο κεφάλι μου (τα λουλούδια/η ποίηση/η ομορφιά), οι Get Well Soon, οι συμπτώσεις/ο μικρός κόσμος, the swiss-finnish fraction, όλα αυτά αρχίζουν να ξεπλένονται σιγά-σιγά πριν τα γράψω,

γιατί.δεν.προλαβαίνω.

Read Full Post »